„Różewiczem“

Początek roku 2026 to czas mojej fascynacji poezją Tadeusza Różewicza. Jego twórczość z pozoru oszczędna i surowa, ma w sobie niesamowitą intensywność. Od pewnego czasu ma ona istotny wpływ na moje pisanie
— zacząłem komponować większość moich wierszy „różewiczem”, czyli w sposób minimalistyczny z ascetycznym samoograniczeniem. Staram się mówić jak najmniej, by przekazać jak najwięcej — zostawić miejsce dla ciszy i niedopowiedzeń, które czytelnik może wypełnić własnymi słowami, uczuciami, emocjami czy refleksjami.

Poezja Różewicza nauczyła mnie, że słowo jest tylko początkiem — iskrą, która inicjuje myśl. Zafascynowała mnie jego odwaga w milczeniu, gdy jest do dyspozycji tyle słów, których można użyć. Ku zdziwieniu odkryłem, że piękno może rodzić się z prostoty, a głębia — z rezygnacji z nadmiaru.

Przedstawiam dwa wiersze napisane w wyniku fascynacji Różewiczem. Znalazły się one w almanachu walentynkowym „Listy do Ciebie”.

„My“

dzieje się nic
a jednak wszystko

cisza oddycha
naszymi imionami

świat zasnął
my jesteśmy

ja i ty
wystarczamy




„Uśmiechasz się”

uśmiechasz się
powietrze tańczy

cisza
rozkwita

a ja
właśnie nadchodzę

Jak widać powyżej świadomie korzystam z narzędzi, które stosował poeta: wiersz wolny, krótkie wersy, prostota, elipsa oraz antypatos. Nie chciałbym jednak określać mojego stylu jako w pełni „różewiczowskiego”. Od jego sposobu widzenia świata dzieli mnie tonacja emocjonalna — jego poezja opierała się na chłodzie i ironii, moja szuka raczej ciepła i afirmacji.

Różewicz tworzył „poezję nagich faktów”, odartą, ze złudzeń, opisującą świat po katastrofie. Pisał o kryzysie wartości, upadku kultury, o utracie wiary w człowieka. Jego wiersze stanowiły rachunek sumienia epoki — dialog z otaczającą pustką, a zarazem próbą jej oswojenia.

U mnie jest trochę inaczej — próbuję odnaleźć ton bardziej afirmacyjny. Zamiast szukać sensu w zgliszczach, dostrzegam go w zwykłych chwilach, ciszy, oddechu, uśmiechu, bliskości drugiego osoby etc. Pociąga mnie poezja, która nie walczy z pustką, ale przeistacza ją w przestrzeń pełną możliwości.

Pisząc w duchu Różewicza, odkryłem, że minimalizm nie musi chłodny i bolesny. Może przyjąć formę zapisu niezwykłości chwili oraz 

nadziei na lepsze jutro.

Bo w poezji, podobnie jak w życiu, to co niewypowiedziane, może stać najmocniejsze i najgłośniejsze.

Raphael Horn

---