Emigraniada w Dublinie – Festiwal O’Czytani

Nie wszyscy wiedzą, że Emigraniada to efekt pracy kilkorga polskich emigrantów rozsypanych na Wyspach Brytyjskich, a dokładniej: w Anglii i Irlandii. Do czasu premiery książki „Trójgłos. Felietony”, jej autorzy, czyli Róża Wigeland, Andrzej Smoleń oraz Natalia Sobiecka, nie mieli okazji spotkać się osobiście. Swoistym spoiwem zespołu była Róża, która miała wcześniej bezpośredni kontakt zarówno z Natalią, jak i z Andrzejem, a także Raphaelem, który również aktywnie uczestniczy w tworzeniu portalu poprzez regularną publikację swoich wierszy.

***

Kiedy żegnaliśmy się po targach w Londynie, wiedzieliśmy, że Natalia i Róża spotkają się w Dublinie przy okazji Festiwalu O’Czytani, jednak obecność Andrzeja stała pod znakiem zapytania niemal do ostatniej chwili. Ostatecznie jednak wszystko się udało i w niedzielny poranek 7 czerwca 2026 roku Andrzej wylądował na dublińskim lotnisku, skąd podjęła go Natalia i razem udali się na wspólne śniadanie do wcześniej umówionego miejsca, gdzie dotrzeć mieli również Róża z Raphaelem. Zaczynał się długi, pełen rozmów, planowania, śmiechu i wrażeń dzień, który podzieliliśmy na dwie części.

***

Od rana do pory obiadowej zwiedzaliśmy kulturalne i gastronomiczne zakątki Dublina, a wszystko działo się w dzielnicy Inchicore, w pobliżu Biblary – Polskiej Biblioteki w Dublinie, gdzie o 14:00 mieliśmy się zameldować, aby przygotować stoisko na targi książki polonijnej.

Zjedliśmy razem śniadanie, celebrując wspólny czas, dopinając plan dnia oraz aktualizując najważniejsze informacje. A później zaczęły dziać się rzeczy, o których się nie śniło filozofom i tak trafiliśmy niespodzianie do hipsterskiej kawiarni, gdzie piliśmy kawę serwowaną w sposób nietuzinkowy. Za stolik posłużył nam… taboret. Doświadczenie było o tyle ciekawe, że po pierwszym zaskoczeniu, otoczenie przestało przykuwać naszą uwagę, bo znów – pochłonęły nas rozmowy o sztuce, literaturze oraz mających się rozpocząć za kilka godzin targach.

Mając w zanadrzu trochę wolnego czasu, dobry aparat fotograficzny, fotografa na pokładzie i reprezentacyjne sceny w zasięgu siedmiu minut samochodem, udaliśmy się do Irlandzkiego Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Najpierw w dawnych Ogrodach przy Szpitalu Królewskim w Kilmainham mieliśmy sesję fotograficzną członków Emigraniady oraz współautorów Trójgłosu, a później udaliśmy się na wystawę sztuki nowoczesnej.

Irlandzkie Muzeum Sztuki Nowoczesnej (IMMA) w Dublinie to najważniejsza w kraju instytucja prezentująca sztukę współczesną. W muzeum można zobaczyć narodową kolekcję ponad 3500 dzieł artystów irlandzkich i międzynarodowych, a także dynamiczne wystawy czasowe. Galeria mieści się w zabytkowym, XVII-wiecznym gmachu dawnego Szpitala Królewskiego Kilmainham, który zachwyca klasyczną architekturą. Całość otacza 48 akrów pięknych terenów zielonych z barokowymi ogrodami formalnymi, gdzie w ramach programu plenerowego eksponowane są instalacje artystyczne.

Obejrzeliśmy tylko część wystaw, po czym zdecydowaliśmy, że jedziemy na obiad. Przyjmijmy tu zasadę, że co było w Vegas, zostaje w Vegas i to, czym się tak ochoczo delektowaliśmy, zostanie naszą słodką tajemnicą. Efektywnie spędzony czas sprawił, że zadowoleni gastronomicznie i nasyceni kulturalnie, udaliśmy się do Biblary – Polskiej Biblioteki w Dublinie, by wziąć udział w Targach Książki Polonijnej, odbywających się w ramach 6. Edycji Festiwalu Literackiego O’Czytani w Dublinie.

***

Festiwal Literacki O’Czytani to unikatowe, trzydniowe święto literatury stworzone dla Polonii w Irlandii. Wydarzenie jest organizowane cyklicznie przez Polską Bibliotekę Biblary w Dublinie. Łączy ono polską kulturę z irlandzkim sercem poprzez bogaty program dwujęzyczny. Podczas festiwalu uczestnicy mogą wziąć udział w spotkaniach z wybitnymi pisarzami, panelach dyskusyjnych oraz targach książki polonijnej. Tegoroczny program dopełniły warsztaty kreatywnego pisania, dziennikarstwa mobilnego, literackie spacery z przewodnikiem po Dublinie, a także otwarte konkursy poetyckie, tworząc integracyjną przestrzeń dla miłośników słowa pisanego w każdym wieku.

Po przyjeździe na miejsce rozpoczęło się przygotowywanie stanowisk, ustawianie stołów, organizacja przestrzeni. Wbrew pierwotnym planom i założeniu, że zajmiemy dwa stoliki, zorganizowaliśmy jedno, piękne i bogato wyposażone stoisko, będące wizytówką każdego z naszej czwórki autorów, jak i jakościową wizytówką całego portalu.

Czasu było niewiele, ponieważ targi, według oficjalnego programu, miały trwać zaledwie godzinę, dlatego każda rozmowa, każde spotkanie, szybka wymiana zdań i uśmiechów wydawała się bardzo istotna i ważna dla promocji kultury, wymiany doświadczeń oraz zwyczajnego nawiązywania kontaktów.

Równolegle do targów, które ostatecznie się przedłużyły, w auli głównej toczyły się kolejno panele dyskusyjne (Aneta Stępień, Agata Bizuk, Aga Grandowicz), loteria fantowa oraz Finał Konkursu Poetyckiego Perunowy Kwiat. Gościem wieczoru miał być Szczepan Twardoch, który z nieznanych przyczyn nie pojawił się na wydarzeniu osobiście i uczestnicy musieli pocieszyć się jedynie rozmową na zoomie.

Targi Książki Polonijnej w ramach Festiwalu Literackiego O’Czytani w Dublinie to piękna inicjatywa pozwalająca polskim autorom z Irlandii (i nie tylko!) zaprezentować swoją twórczość, dotrzeć do szerszej publiczności, dać się poznać, ale również poznać innych pisarzy. Krótki czas przewidziany na tę część całego festiwalu, mam wrażenie, nie pozwalił do końca wykorzystać potencjału, jaki w sobie kryje tego typu przedsięwzięcie.

Jesteśmy jednak zadowoleni, że mogliśmy wziąć udział w tym wydarzeniu, poznać nowych twórców, spotkać osobiście tych, których dotychczas znaliśmy wirtualnie i zobaczyć, jak wygląda literacka strona Irlandii. Wyrażamy również chęć i gotowość do współpracy przy organizacji kolejnej edycji nie tylko targów, ale całego Festiwalu O’Czytani. Mamy nadzieję, że widzimy się za rok.

NS

***

Zdjęcie grupowe z logo Festiwalu O’Czytani stanowi własność Organizatorów Festiwalu

Pozostałe zdjęcia: Robert, Róża, Raphael, Natalia